* ( « فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ » ) * كلمه « غسل » به فتح غين به معناى عبور دادن آب بر جسم است ، و غالبا به منظور تنظيف و پاك كردن چرك و كثافت از آن جسم صورت مىگيرد ، و كلمه « وجه » به معناى روى و ظاهر سمت مقابل هر چيز است ، ليكن در غالب موارد در چهره و صورت آدمى و يا به عبارتى سمت جلو سر انسان استعمال مىشود ، آن سمتى كه چشم و بينى و دهان در آن سمت است و حد آن همان مقدارى است كه هنگام گفتگو پيدا است اين معناى لغوى وجه است ولى ائمه اهل بيت ( ع ) آن را در تفسير آيه مورد بحث به حد معينى از سمت جلو سر تفسير كرده‌اند ، و آن عبارت است از طرف طول بين ابتداى موى سر به پائين تا آخر چانه ، و از طرف عرض آن مقدار از صورت كه ميان دو انگشت شست و ميانى و يا شست و ابهام قرار گيرد ، البته در اين ميان اندازه گذاريهاى ديگرى براى كلمه « وجه » شده ، كه مفسرين و فقها آن را نقل كرده‌اند . كلمه : « ايدى » جمع كلمه « يد » است ، كه نام عضو خاصى از انسان است كه با آن مىگيرد و مىدهد و مىزند و كارهايى ديگر مىكند ، و آن عضو كه نامش به فارسى دست است از شانه شروع شده تا نوك انگشتان ادامه مىيابد ، و چون عنايت در اعضاى بدن به مقدار اهميت مقاصدى است كه آدمى از هر عضوى از اعضاى خود دارد ، و مثلا غرض و مقصدش از دست دادن و گرفتن است ، بدين جهت از همين عضو كه گفتيم حدش از كجا تا به كجا است به خاطر اينكه نيمه قسمت پائين آن يعنى از مرفق تا سر انگشتانش بيشتر و يا بگو مثلا 90 مقاصدش را انجام مىدهد ، لذا كلمه « يد دست » را بيشتر در همين قسمت به كار مىزند ، و باز به خاطر اينكه از آن 90 درصد باز 90 درصد از مقاصدش را به وسيله قسمت پائينتر يعنى از مچ دست تا سر انگشتان انجام مىدهد ، اين كلمه را بيشتر در همين قسمت به كار مىبرد ، بنا بر اين كلمه « دست » سه معنا دارد ، 1 - از نوك انگشتان تا مچ 2 - از نوك انگشتان تا مرفق 3 - از نوك انگشتان تا شانه . و اين اشتراك در معنا باعث شده كه خداى تعالى در كلام خود قرينه اى بياورد تا يكى از اين سه معنا را در بين معانى مشخص كند ، و آن قرينه كلمه * ( « إِلَى الْمَرافِقِ » ) * است ، تا بفهماند منظور از شستن دستها در هنگام وضو ، شستن از نوك انگشتان تا مرفق است نه تا مچ دست و نه تا شانه ، چيزى كه هست از آنجا كه ممكن بوده كسى از عبارت « دستها را بشوئيد تا مرفق » خيال كند كه منظور از شانه تا مرفق است سنت اين جمله را تفسير كرد به اينكه منظور از آن قسمتى از دست هست كه كف در آن قرار دارد .